Một dược

Phá trưng, tiêu thũng độc, tán khách huyết(Nhật Hoa Tử Bản Thảo), tán huyết, sinh cơ, tiêu thũng định thống (Bản Thảo Cương Mục).

Danh mục: Từ khóa:

1. Đặc điểm mô tả một dược

– Tên khác của một dược: Mạt dược.

– Tên khoa học: Commiphora myrrha Engler. Thuộc họ Trám.

– Mô tả cây thuốc: Một dược là chất gôm nhựa của cây Một dược thường ở dạng từng khúc, từng cục, từng khối, có hình dáng không đều, thường to bằng quả mận và ngoài có màu đỏ nâu, trong sáng bóng và có đốm trắng, có mùi thơm và vị đắng. Tan trong một phần nước hoặc là rượu. Mài với nước thì ra mầu trắng như sữa. Phơi nắng thì mềm dẻo và thơm. Đốt cháy sẽ toả mùi thơm.

– Thu hái, Sơ chế: Rạch vào thân vỏ cho nhựa chảy ra. Nếu như muốn nhiều thì rạch sâu vào vỏ thân và cành to.

– Bộ phận dùng: Nhựa cây Một dược, chảy tự nhiên từ kẽ nứt của cây.

– Bào chế Dược liệu:

+ Cho một ít rượu vào nghiền nát, phi qua nước, phơi khô, hoặc là nghiền tán với bột nếp (Lôi Công Bào Chế Dược Tính Giải).

+ Nhặt bỏ tạp chất, tán với Đăng tâm để thành bột (cứ 30g Một dược dùng 1g Đăng tâm), hoặc sao qua với đăng Tâm rồi tán (Phương Pháp Bào Chế Đông Dược).

2. Tác dụng của Một dược:

+ Phá trưng, tiêu thũng độc, tán khách huyết(Nhật Hoa Tử Bản Thảo).

+ Tán huyết, sinh cơ, tiêu thũng định thống (Bản Thảo Cương Mục).

+ Hành kinh, thanh Tâm Can trệ, hoạt huyết(Dược tính Khảo).

+ Hoạt huyết, tiêu ung,  sinh cơ, thống kinh, bài nùng, chỉ thống, tiêu thủng, bế kinh, đau vùng lưng và chứng đau do phong thấp tý, do chấn thương ngã té sưng, đau, nhọt lở khó lành miệng, trường ung (Trung Dược Học).

+ Tan máu, tiêu sưng, giảm đau, thu miệng nhọt. Trị ung nhọt sưng đau, bị ngã tổn thương, bế kinh sinh báng (Đông Dược Học Thiết Yếu).

+ Là thuốc kiện Vị, khu phong. Dùng trị rối loạn tiêu hoá, táo bón (Hiện Đại Thực Dụng Trung Dược).

 3. Kiêng kỵ :

+ Dùng thận trọng đối với bệnh nhân có bệnh liên quan đến dạ dày (Trung Dược Học).

+ Phụ nữ có thai không nên uống. Đau mà không do ứ huyết đình trệ thì không nên dùng (Đông Dược Học Thiết Yếu).

Liều dùng: 3 đến 5g Dùng ngoài tùy theo yêu cầu.